Opinie: Madame Bovary @ The City

Opiniestuk verschenen in NRC Handelsblad van 2 februari 2012 en nrc.next van 3 februari 2012

Door Colin van Heezik

De natuur is wreed, maar cultuur is soms nog wreder. Door feminisme en emancipatie zijn vrouwen veranderd in succesvolle advocaten, dokters en journalisten die ’s avonds alleen in bed liggen met een bak Ben & Jerry’s, een aflevering van Sex & The City (of ze zijn alvast met hun vibrator begonnen). Een date ligt in het verschiet met een verlegen, bebrilde en niet echt knappe dertiger van lexa.nl.

Waren ze Madame Bovary, dan zouden ze al met zo’n type getrouwd zijn, een onmogelijke liefde met een andere man zijn begonnen en inmiddels arsenicum hebben ingenomen. Nu liggen alle opties nog open. Het kan nog. Maar de tijd tikt weg. En wij mannen? Wij maken onszelf wijs “dat we er alleen maar beter op worden”. Ondertussen is iedereen ongelukkig.

Dit is een van de redenen waarom Michel Houellebecq vrijwel alles verfoeit dat mei 1968 ons gebracht heeft: de seksuele revolutie, vrije seks, het eindeloos uitstellen van de definitieve partnerkeuze. Dit heeft er volgens hem toe geleid dat velen van ons eenzaam en ellendig achterblijven, omdat het geluk wordt verdeeld volgens de weinig genadevolle wetten van de vrije markt: iedereen heeft als potentiële sekspartner een marktwaarde die zijn  of haar succes op de liefdesmarkt bepaalt. De slachtoffers van dit systeem zijn, vooral in Houellebecqs vroege werk, de eenzame IT-ers die in een buitenwijk wonen en elke avond een magnetronmaaltijd eten en een pornofilm kijken.

Maar al snel verschijnt bij Houellebecq de vrouwelijke variant, die zo mogelijk nog treuriger is. Haar narigheid is onherroepelijk. Zij nadert de veertig en weet dat het met haar gedaan is.

Iedereen, man of vrouw, wil tegenwoordig langer rondneuzen op de relatiemarkt en iedereen wordt steeds kieskeuriger. Dat pakt echter voor vrouwen ongunstiger uit dan voor mannen, die ook na hun vijfendertigste nog jaren van vruchtbaarheid voor zich hebben liggen. Je ziet het terug in advertenties van datingsites: “vrouwenoverschot, mannen gratis inschrijven!”. Maar waarom zou een leuke man van 38 een vriendin van 38 willen, als hij er ook een van 28 kan krijgen?

Er schijnt een overschot aan jonge vrouwen te zijn in de grote steden. Nu heb ik de klacht dat er te weinig mannen zijn, nog nooit gehoord. Wel de klacht dat er zo weinig leuke mannen zijn. Maar wat is een leuke man? Vrouwen zijn te kritisch en wachten te lang op Mr Big – deze laatste moet en hun vrouwelijke instinct prikkelen door een woeste macho te zijn en een lulletje rozenwater zijn om hun feministische inborst te plezieren.

Zie de vrouw van nu: ze wil een sterke, cafeïnevrije caffè latte met romige, magere melk en vers gemalen fair-trade koffiebonen, maar nee, haar blackberry gaat af, nee laat maar, sorry.

Voor de mannen geldt: de Charles Bovary van nu sukkelt op relatieplanet, terwijl een leuke man de vrouwen voor het uitkiezen heeft. In mijn eigen omgeving – ik ben een jonge, hoog opgeleide man die in de hoofdstad woont – ken ik zelfs gevallen die consensuele polygamie benaderen: een man van eind dertig die zo zeer in de smaak valt bij de dames, dat hij er meerdere tegelijk kan hebben die dit van elkaar weten. Het bevalt ze beter dan een vaste relatie met een minder aantrekkelijke man. Ook zij zijn immers modern, hoog opgeleid en onafhankelijk, dus ook zij hebben bindingsangst.

Is er een uitweg uit de door deze vrijheid gebrachte narigheid? In Plateforme beschrijft Houellebecq het sekstoerisme als mogelijkheid voor Westerse mannen om aan hun trekken te komen. Zij hebben geen zin meer om een vrouw te moeten versieren, in het onafhankelijke gedoe van de moderne, onvrouwelijke vrouw. En naarmate de vrouwen volgens Houellebecq nog meer zullen veranderen in carrièretijgerinnen die het tijdrovende spel van de verleiding liever overslaan, zullen ook zij het eenvoudiger vinden te betalen voor seks.

Het klinkt alsof we de verkeerde kant opgaan. Nog even en het ideaal van authentieke liefde is definitief afgeschaft. Dan is de mens, zoals Thierry Baudet onlangs schreef in NRC Handelsblad, veranderd in “een volkomen bevredigd, maar volkomen geïsoleerd individu” dat aan zijn trekken komt door een machine zoals het orgasmatron uit Woody Allens film Sleeper: een geavanceerde seks-simulator, die natuurlijke seks volledig overbodig maakt.

Maar het antwoord ligt niet in een terugkeer naar de ouderwetse waarden: er is geen weg terug, geen ongedaan maken van de keuzevrijheid van het moderne leven en het constante verlangen naar instant-bevrediging.

Het aangaan van een gewone relatie wordt nu eenmaal steeds lastiger. Dat komt niet zozeer doordat mannen de markt bepalen, maar vooral doordat vrouwen steeds meer op mannen lijken in wat ze willen: niet te snel settelen, nog even verder kijken. We hebben de vrijheid waarnaar we zo verlangden. En we zouden, als we eerlijk zijn, niets anders wensen: liever nog de vrijheid om eenzaam en ongelukkig te zijn, dan de plicht om gelukkig getrouwd te zijn. Vraag maar aan Madame Bovary.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: