Essay: We gaan vaker vreemd dan ooit, vooral op het werk

Voor het allerlaatste nummer van de papieren versie van Intermediair werd ik gevraagd voor een essay over de O van Overspel op de werkvloer. Lees hier het essay op de site van Intermediair.

Vreemdgaan doe je nog steeds op je werk

Door Colin van Heezik – Intermediair 23 oktober 2012

Is seks op het werk zeldzamer nu man en vrouw gelijkwaardig zijn, bijna niemand meer een eigen kamer heeft en kantoorwanden van glas zijn?
Echte liefde op de werkvloer
Ik kijk graag naar Mad Men, de televisieserie over een reclamebureau op Madison Avenue in de jaren zestig. Wat een uitstekende tijd was dat! De mannen droegen hoeden en alle vrouwen waren rondborstige secretaresses. Een lunch met veel martini’s werd voortgezet in een hotelkamer, waar het korset uitging en de jarretels tevoorschijn kwamen. En wat ook zo prettig was: er bestonden nog individuele werkkamers met een deur. Die deur stond symbool voor een gesloten bedrijfscultuur, waarin er stiekem van alles kon gebeuren. Zoals die prachtige affaire tussen Roger en Joan: échte liefde op de werkvloer.
Geflirt en overspel
Maar de tijden van Mad Men zijn voorbij. Vrouwenemancipatie heeft geleid tot een grotere gelijkwaardigheid op de werkvloer waardoor een hitsige man in een hoge positie niet zo makkelijk zijn zin krijgt. De bedrijfscultuur is opener, waardoor affaires sneller opvallen. Maar betekent dit dat overspel op het werk minder plaatsvindt?
Integendeel. De werkplek is meer dan ooit locatie nummer één om een minnaar of minnares te ontmoeten. Mannen en vrouwen werken samen als gelijkwaardige collega’s in een steeds informelere bedrijfscultuur. Er is veel interactie en teamwork, er wordt samen gereisd, tot diep in de nacht aan projecten gewerkt. Er ontstaat al snel een band met een collega van het andere geslacht die zo veel met jou deelt: dezelfde baas, dezelfde werkstress, dezelfde lunchtijden en dezelfde irritante collega’s om grappen over te maken. Om nog maar te zwijgen van groots opgezette bedrijfsfeesten, waar steevast sprake is van geflirt en niet zelden ook van overspel onder invloed van drank.

overspel-werk_1
Carrièrevrouwen
Daar komt bij dat deze generatie überhaupt meer vreemdgaat dan vorige generaties. Onderzoekers van de University of Washington vroegen in 2006 aan getrouwde mensen onder de dertig of ze weleens vreemd waren gegaan. 19 procent van de mannen en 13 procent van de vrouwen gaf een bevestigend antwoord, tegenover 13 procent en 11 procent in 1991. Die stijging is des te opvallender omdat de opvattingen over overspel juist strenger zijn geworden. 90 procent wijst overspel resoluut af, blijkt uit Amerikaans onderzoek.
Hoe kan het dan dat het toch zo vaak gebeurt? Een belangrijke reden is naar mijn mening dat mensen veel later trouwen en in hun jaren als vrijgezel gewend zijn geraakt aan wisselende contacten. Maar het komt ook doordat er veel meer opportunities voor overspel zijn dan vroeger.
Ten eerste spenderen we veel meer tijd buitenshuis. De brave huisvader die om half zes de trein naar huis neemt, wordt steeds zeldzamer. We halen een wokmaaltijd en gaan nog even naar de film, we drinken nog een borrel, we gaan squashen met een collega. Bovendien is die ouderwetse prikklok dankzij het nieuwe werken allang uit het raam gegooid. Dat is goed nieuws voor overspeligen, want zo valt het minder op: laat thuiskomen is helemaal niet gek meer.
Ten tweede heeft de vrouwenemancipatie niet geholpen tegen overspelige praktijken. Door hun financiële onafhankelijkheid gaan carrièrevrouwen op mannen lijken, ook in hun seksuele moraal. Stand by your man ruimt het veld voor Ik doe wat ik doe. Een mooi voorbeeld is de libertijns ingestelde zakenvrouw Samantha Jones uit Sex & The City: een vrouw die zich precies zo gedraagt als een man die zijn testosteron achterna loopt. Die lichtzinnige mentaliteit van mannen en vrouwen, in combinatie met omstandigheden die er bijna om vragen, leidde in sectoren als de hotelwereld, de luchtvaartbranche en de show business altijd al tot veel seks en overspel met collega’s. Nu dringt die cultuur ook door tot andere sectoren.
WhatsApp onder de tafel
De nieuwe communicatiemiddelen helpen nog eens een handje mee. We chatten, sms’en, Facebooken en Yammeren. Zo zijn we non-stop aan het communiceren met een steeds groter aantal mensen. En voor je het weet zit er eentje tussen die je leuk vindt en met wie het werkcontact haast onmerkbaar overgaat in flirten.
Hoe ervaren young professionals dit alles? Ik noteer een aantal reacties uit mijn vriendenkring. ‘Vroeger was het veel spannender. Toen schreef je nog brieven en maar hopen dat een andere collega die niet uit het postvak trok.’ Anderen prijzen juist de charme van ‘directievergadering met WhatsApp onder de tafel als vervanger voor het ouderwetse voetjevrijen’. En neem nu dit verhaal van een hotelmedewerkster: ‘Ik had een affaire met mijn manager bij een groot, luxueus hotel in Amsterdam. We werkten met elkaar maar openlijk flirten kon niet. Dus wat deden we? Sms’en! We sms’ten de hele dag door zonder dat onze directe collega’s er ook maar iets van merkten. Je moet dan natuurlijk wel instellen dat je sms’jes niet pontificaal op je beginscherm tevoorschijn floepen.’
Seksuele toespelingen
Ook chatten blijkt een populaire manier om te flirten op het werk. Een vrouwelijke hr-manager van een multinational bekent: ‘Het begint meestal met een gesprekje over werk, maar al snel loopt dat over in een privégesprek. Voor je het weet wissel je grapjes uit, dubbelzinnigheden, seksuele toespelingen. Bij de koffieautomaat zou je dat niet zo snel doen. Achter je computer is het makkelijker om je eraan over te geven.’
De verleiding is groot: dankzij Facebook en andere social media kunnen we discreet communiceren met een potentiële of reële minnaar of minnares. Het geparfumeerde briefje dat vroeger in de binnenzak van een kostuum werd gevonden, bestaat niet meer. Net als dat visitekaartje dat pardoes uit de bontjas viel. Maar kijk uit, want de pakkans bij digitaal flirten is groter dan je denkt. Een marketing-adviseur van een it-bedrijf vertelde mij laatst grijnzend: ‘Onze baas gaf een presentatie waarbij achter hem op een scherm zijn chatgesprek met een minnares in beeld verscheen, die ook bij ons in het team werkte.’
Mariko Peters
Een genant geval was ook dat van Groen Links-Kamerlid Mariko Peters, die opeens haar hele e-mailcorrespondentie met een minnaar op straat zag liggen. Ze kende hem via haar werk bij de Nederlandse Ambassade in Afghanistan en had een van zijn projecten aanbevolen voor subsidie. Dat bracht haar in opspraak toen haar romantische e-mails aan hem uitlekten.
Wie niet betrapt wil worden, moet zorgvuldig te werk gaan. Je smartphone zodanig instellen dat je sms’jes niet pontificaal in beeld floepen. Nooit ‘remember me’ aanvinken bij een login op e-mail of Facebook. Bij voorkeur een ‘veilige’ browser als Safari gebruiken. Maar weet wel: uiteindelijk is veel van wat je op je laptop of smartphone doet, te achterhalen. Uit onderzoek bleek laatst dat in de VS al in 44 procent van de echtscheidingszaken gebruik wordt gemaakt van speciale software (spyware) om digitale sporen van overspel te traceren.
Verschillende identiteiten
Voorzichtigheid is dus geboden, vooral nu de omstandigheden ons zo snel verleiden tot overspel in de werksfeer. Het is de vluchtigheid van het leven in de 21ste eeuw: we reizen veel voor ons werk, komen overal leuke mensen tegen en denken: tsja, dat avontuurtje op een congres in een verre uithoek van de wereld staat toch los van ons dagelijks leven? Het voelt soms alsof we verschillende identiteiten hebben: thuis, op het werk, online, op reis… En in ieder nieuw contact ligt weer een kans om jezelf opnieuw uit te vinden. Voor die knappe collega met wie je cocktails drinkt in Dubai, ben jij bovendien veel spannender dan voor je partner die thuis op de bank zit. En ach, heeft onderzoek niet allang aangetoond dat monogamie onnatuurlijk is? (lees het boek The Myth of Monogamy uit 2001).
Zo kan overspel op het werk zomaar opeens gebeuren. Waarom niet, denk je. Totdat…, ja totdat je opeens getagd wordt in een compromitterende foto: met wie zit jij daar in dat Japanse bubbelbad? Totdat je een romantisch berichtje naar de verkeerde collega stuurt: yammer! Totdat de privé-detective van je partner je laptop met zijn spyware doorzocht heeft: cheating on your spouse reveiled by your mouse.
Colin van Heezik (1977) is freelance journalist en is bezig met een boek over liefde in de 21ste eeuw.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: