Iedereen hoofdredacteur

NRC Handelsbad – 24 februari 2011

Door Colin van Heezik –

Met dank aan Pieter den Hollander

Hoe lezen we in de toekomst de krant? Met de iPad en andere tablets veranderen onze leesgewoonten, zodat er nu al van het ‘nieuwe lezen’ wordt gesproken. De digitale kiosk eLinea, die 24 februari van start gaat, lijkt dat nieuwe lezen weer een extra impuls te geven: via eLinea kun je je op delen van kranten abonneren, waarmee je als het ware je eigen krant samenstelt. Is dat hoe de toekomst eruit ziet: iedereen zijn eigen krant?

Met eLinea maken we onze eigen mix, die niet duurder hoeft te zijn dan een traditioneel krantenabonnement: de economieartikelen uit Elsevier (€4,99 per maand), de wetenschapsbijlage uit NRC (€1,99 per maand), de Republiek der Letteren uit Vrij Nederland (€2,49 per maand). Alles bij elkaar kost ons dit €9,47 in de maand. We hoeven geen stapels papier door te spitten, ook niet drie complete (web)abonnementen af te sluiten. Voor sport betalen we niet want dat lezen we toch nooit. Of juist andersom. Het lijkt een beetje op wat we met muziekbestanden al langer doen: lekker downloaden naar eigen smaak en playlists samenstellen – niemand die nog een compleet album van een enkele artiest koopt. De nieuwe luisteraar – en, zo lijkt het nu, lezer – maakt zijn eigen mix.

Ook Apple en Google hebben het in de gaten. Apple heeft vorige week groen licht gegeven voor krantenabonnementen via de app-store. Dit is makkelijker dan een digitaal abonnement op de site van nrc.next afsluiten: de app-store heeft al je gegevens al, dus een enkele klik is genoeg. Apple strijkt 30 procent van de winst op. Vrijwel direct na Apple kwam Google met een concurrerend initiatief: Google One Pass, een digitale kiosk waar we losse artikelen en abonnementen kunnen kopen. Google rekent 10 procent van de winst, wat voor uitgevers dus veel aantrekkelijker is. Maar de iPhone- en iPad-markt is enorm dus Apple heeft voorlopig nog een voorsprong. Zo voeren Apple en Google een strijd om de nieuwe lezer: eentje die met een enkel betaalmodel alle journalistieke content wil kunnen krijgen die er is.

 Google One Pass en eLinea hebben vooral gemeen, dat ze grasduinen stimuleren. Maar er is ook een verschil. Google One Pass is nog geen echte kiosk, waar verschillende media samenkomen, maar vooral een betaalpas. eLinea heeft wel die kioskfunctie. Toch is ook Google One Pass een grote stap, omdat het loyaliteit aan één krant ontmoedigt.

Wat betekent dit allemaal voor de uitgevers van kranten? Dat de iPad slecht nieuws was voor de papieren krant, wisten we al. Door de iPad en andere ‘tablets’ werd het pas echt aantrekkelijk de digitale versie van de krant te lezen: lekker onderuit gezakt op de bank, hier en daar ergens op klikkend. De iPad wordt daarom een lean backward medium genoemd, terwijl de computer geldt als een lean forward medium. Daarbij komt dat het scherm van de iPad minder vermoeiend is voor de ogen dan het gemiddelde beeldscherm van een computer. De papieren krant werd zo door de iPad alweer iets ouderwetser.

Maar uitgevers richten zich niet alleen op papieren kranten. Uitgever-directeur van NRC Media Hans Nijenhuis schreef gisteren op nrc.nl dat ‘het aantal betaalde ‘downloads’ van NRC Handelsblad op de iPad en aanverwante is gestegen van 0, een jaar geleden, naar 70.000 per maand, een half jaar geleden, tot 170.000 per maand.’ Een reden tot optimisme, zou je zeggen. Maar wat nu als lezers hun eigen krant gaan samenstellen? Dat betekent dat de ‘eenheid’ van een titel als NRC Handelsblad in gevaar komt. De boekenbijlage van NRC gaat in zekere zin direct concurreren met die van De Volkskrant, net als de andere onderdelen van de krant. Columnisten en schrijvers kunnen in principe hun leuke stukjes zelf gaan verkopen via de digitale kiosk, zonder tussenkomst van een krant of tijdschrift.

Zo zal de krant van twee kanten belaagd worden: voor het puur objectieve nieuws hebben we de krant al niet meer nodig – iedereen weet dat er een opstand in Egypte is en wie wil kan op de site van Al Jazeera 24/7 naar een live stream van het Tahrir-plein kijken; waar we nog wel voor willen betalen, is het meer subjectieve deel van de content, zoals achtergronden, commentaren en columns – maar die kunnen we straks ‘los’ gaan kopen bij onze favoriete columnisten en commentatoren.

 Zo ver is het nog lang niet. Maar het gaat die kant uit. De lezer wordt steeds meer een kritische consument die verder kijkt dan het etiket. Waar haal ik mijn nieuws en achtergronden vandaan en hoe kan er zo weinig mogelijk voor betalen? Die nieuwe lezer is een nieuwsjunk, die voortdurend bang is dat hij wat mist. Daarom shopt hij zijn nieuws en achtergronden geestdriftig bij elkaar.

Goede kans dat we in de toekomst met al die content ons eigen tijdschrift gaan maken: misschien wel met lay-out en al. Een beetje op de manier van Flipboard, een app voor de iPad die je favoriete feeds van Flickr, Twitter en Facebook verzamelt en er mooi krantje van maakt, inclusief een aantrekkelijke lay-out. Je eigen sociale magazine, met een foto van vriend A, een blog van vriend B, een filmpje van vriend C. Zo kan het ook met content van kranten en tijdschriften: de column van Renske de Greef (nrc.next) staat naast die van Arnon Grunberg (De Volkskrant) en daaronder lezen we een stuk uit de VPRO Gids over wat er vanavond voor leuks op tv is. De content wordt niet alleen naar ons toegebracht, maar ook op een persoonlijke manier opgediend.

De digitale kiosken eLinea en Google One Pass zullen niet meteen de hele markt overnemen. Maar ze passen in een trend: die van het nieuwe lezen, waarbij we eclectisch te werk gaan en alleen de krenten uit de pap willen. Dat nieuwe lezen is onderdeel van een nog bredere trend: de hele wereld wordt, als het aan ons ligt, voor iedereen op maat gemaakt. Een belachelijke utopie, misschien. Maar die utopie komt door de iPad dichterbij. Iedereen hoofdredacteur.

Met dank aan Pieter den Hollander

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: