Praten over de liefde – In memoriam Eric Rohmer (1920-2010)

Vrij Nederland, januari 2010

Door Colin van Heezik

Het was als in een film van Eric Rohmer. Ik was begin twintig en studeerde in Parijs. Een vriend vertelde mij dat zijn vriendin op vakantie was in Nice. Zelf kon hij niet mee, omdat hij bezig was met een scriptie. Hij vroeg mij of ik in zijn plaats naar Nice kon gaan om zijn vriendin gezelschap te houden en ervoor te zorgen dat ze niet ten prooi zou vallen aan plaatselijke charmeurs. Ik aanvaardde de opdracht en vertrok naar Nice, waar ik een week met haar doorbracht. Als een goede vriend, uiteraard. Het was hoogzomer en het strand was gevuld met verliefde stelletjes, maar alles wat wij deden was praten. Wandelen, op het strand liggen en praten. Over vriendschap, liefde en verliefdheid.

Er gebeurde verder niets, althans niet meer dan in een film van Eric Rohmer, die deze week op 89-jarige leeftijd overleed. In zijn films, die Franser zijn dan de Marseillaise, is het ook altijd zomer en flaneren personages over een strand, uitweidend over de finesses van hun gevoelsleven. Alsof de liefde een roman is die we zelf schrijven. Zo gaat Le genou de Claire (1970) over een dertiger, Jérôme, die al veel vrouwen in zijn leven heeft gehad, maar daarmee in de ogen van een bevriende schrijfster nog geen interessant personage is. Niet toevallig gebeurt er die zomer iets dat hem wel interessant maakt: hij raakt gefascineerd door de knie van een meisje, Claire. Over het verlangen die knie te strelen gaat uiteindelijk de hele film.

In Ma nuit chez Maud (1969), de film die Rohmers doorbraak betekende, brengt een man de nacht door met een verleidelijke brunette, Maud, terwijl hij diezelfde dag besloten heeft te trouwen met een andere vrouw, een blondine. Zijn zelfbeeld en opvattingen over liefde, trouw en geloof worden op de proef gesteld. Er hangt veel erotiek in de lucht, maar gedurende de lange nacht wordt er vooral gefilosofeerd. Dat mag saai lijken, maar juist daardoor komen we zoveel over de personages te weten dat we met ze mee gaan voelen. Het is een one night stand zonder seks, typerend voor de stijl van Rohmer die sommigen cerebraal vinden en die door anderen juist als het summum van sensualiteit wordt ervaren.

In Conte d’été (1996), een van de Contes des quatre saisons die Rohmer in de jaren negentig maakte, viert een jongeman, Gaspard, vakantie in een Bretonse badplaats. Hij wacht op de komst van zijn vriendinnetje maar leert ondertussen twee andere meisjes kennen. Zoals altijd bij Rohmer zijn er lange strandwandelingen waarbij gevoelens met iedere stap een stukje verschuiven. Natuurlijk is de kijker benieuwd welk meisje Gaspard zal verkiezen. En natuurlijk is het allemaal ontzettend ingewikkeld. Maar uiteindelijk baadt de film in luxe, net als alle films van Rohmer: zolang we leven, kunnen we twijfelen en aarzelen en praten over de liefde. Dromen over geluk dat in het verschiet ligt. Die luxe is het geluk zelf, bij Rohmer, en daarom gebeurt er verder niets.

Er gebeurde verder niets, behalve dat we verliefd werden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: