De filmrecensent, een Inglourious Basterd

 www.cineville.nl 

Door Colin van Heezik

 

De meningen zijn verdeeld over Tarantino’s zevende film, Inglourious BasterdsDe Volkskrant geeft vijf sterren, NRC Handelsblad slechts 1 stip. Over smaak valt niet te twisten, maar ik vraag me wel eens af: kun je iets zeggen over de kwaliteit van een recensie? Moet je de ene recensent niet serieuzer nemen dan de andere, omdat hij betere argumenten geeft? En wie recenseert de recensenten? Misschien moeten we dat eens proberen, in het geval van Inglourious Basterds. Want NRC-recensenten Coen van Zwol en Peter de Bruijn schrijven wel heel rare dingen over Tarantino’s nieuwe film. 

Van Zwol: “De fout gespelde filmtitel, die dyslecticus Tarantino zo’n tien jaar geleden voor het eerst op papier zette, staat symbool voor zijn gebrek aan zelfkritiek en -correctie.” Denkt van Zwol werkelijk dat Tarantino dyslectisch is en dat de titel daarom verkeerd gespeld is? Tarantino heeft in interviews allang gezegd dat de titel uiteraard expres fout gespeld is. Waarom, dat zegt hij niet, maar daar kun je over nadenken. Verder moppert van Zwol in zijn stuk veel over het enthousiasme waarmee de persoon Tarantino in Cannes werd ontvangen. Dat kun je overdreven vinden, maar het mag je oordeel over zijn film niet beinvloeden. 

Van Zwol draait door, maar zijn collega Peter de Bruijn maakt het in zijn recensie van deze week nog veel bonter. Hij schrijft: “In Duitsland is Inglourious Basterds opmerkelijk positief ontvangen. […] Dat is begrijpelijk, maar er zit toch ook een twijfelachtige kant aan: als joden zich net zo wreed en bloeddorstig gedragen als nazi’s, ook al is het maar voor de duur van een tamelijk onzinnige film, dan maakt dat het diepe Duitse schuldgevoel toch eventjes wat lichter. Dat is ook weleens prettig, al kost het dan een paar hoofdhuiden.”

Pardon? Het is twijfelachtig dat men dit in Duitsland een goede film vindt, omdat de film een antisemitisch karakter heeft, en Duitsers antisemieten zijn? Ah, nu begrijp ik hoe dat werkt, bij die Duitse filmliefhebbers. Die kunnen we sinds WO II vanwege hun onverwerkte schuldgevoel niet meer serieus nemen. Volgens mij zit er aan deze bewering van de Bruijn een uiterst “twijfelachtige kant” en had die zin nooit door de eindredactie van NRC Handelsblad mogen komen.

tarantino

Waar de Bruijn verder op hamert is het gebrek aan “geloofwaardigheid” in Tarantino’s film. Terwijl dat wel het laatste is waar Tarantino ooit op uit is geweest. Volgens de Bruijn wordt de finale van de film verpest doordat een Franse Jodin tegen een Duitse zaal in het Engels zegt: “This is the face of Jewish revenge!” Want, zo redeneert de Bruijn, haar moedertaal is Frans en die van de Duitsers Duits… Ten eerste klopt die redenering niet, omdat zij zelf geen Duits spreekt en de Duitsers geen Frans, dus Engels is de beste keuze. En ten tweede is hier een briljante scène aan de gang, zodat dit soort pietluttigheden wel het allerlaatste is waar je aan denkt.

De Bruijn doet er nog een schepje bovenop: “Film zorgt er uiteindelijk voor dat de nazi’s hun verdiende loon krijgen: dankzij het zeer brandbare nitraat van de filmstroken van toen gaat een fraai filmtheater in Parijs in vlammen op, waar op dat moment de fine fleur van het Derde Rijk zich heeft verzameld. „Cinema verslaat de nazi’s. Ik krijg daar een kick van”, zei Tarantino daarover in Cannes. Maar hij vergeet even dat niet alleen nazi’s in vlammen opgaan, maar ook de bioscoop. Er is eerder sprake van een nihilistische kamikazeactie dan van een ondubbelzinnige overwinning voor de cinema.”

Volgens de Bruijn is het dus zonde, hoewel Hitler en Goebbels beiden door de vlammen gedood zijn, dat er een Parijs filmtheater in rook opgegaan is. Die twee dingen kun je namelijk tegen elkaar wegstrepen. Hitler is dood, maar de bioscoop is ook weg, kortom: het is een “nihilistische kamikazeactie”. Wederom een argument dat ten eerste niet klopt en ten tweede gestoeld is op een soort toets van “geloofwaardigheid” of realisme, die je op Tarantino in geen geval moet toepassen. Inglourious Basterds is een briljant what if-scenario, dat per definitie een suspension of disbelief vereist. Net als overigens bijna alles sinds Shakespeare dat enigszins de moeite waard is. 

Gelukkig laat de echte filmliefhebber zich niet leiden door een enkele recensie. Die verslindt alles wat er in een week over de nieuwe Tarantino wordt geschreven. En die leest in De Volkskrant een  laaiend enthousiast stuk van Jan Pieter Ekker, dat goed geschreven is en hout snijdt: “Het is een sprookje over de Tweede Wereldoorlog en een Joodse wraakfantasie ineen, en een ode aan de magie van de cinema: Tarantino gebruikt het medium om de geschiedenis te herschrijven.” Een recensie die vier sterren of stippen verdient, wat mij betreft. De recensies van Coen van Zwol en Peter de Bruijn krijgen 1 ster of 1 stip, en die is te danken aan het feit dat zelfs de beste recensent zich wel eens vergist.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties
Comments
2 Responses to “De filmrecensent, een Inglourious Basterd”
  1. Emiel Bruijntjes schreef:

    Ik moet deze film nog zien. Heb je niet de plot verraden nu?

    Overigens: het lettertype wijkt af van de rest van de site.

  2. Elmar schreef:

    Leuk, een recensie-recensie. Laat ik daar dan maar weer op reageren. Want ik weet niet helemaal zeker of ik me kan vinden in de NRC-recensies, maar ben het ook weer niet helemaal met jou eens.
    Hoe jij in de recensie kunt lezen dat “dat men dit in Duitsland een goede film vindt, omdat de film een antisemitisch karakter heeft, en Duitsers antisemieten zijn” is mij niet helemaal duidelijk en aan de redenering is (of hij ergens op slaat of niet) volgens mij weinig twijfelachtigs: het is voor veel duitsers een aangename ervaring dat nu niet de Duitse soldaten de meest beestachtige figuren rol in de film hebben.
    Ik kan me daarnaast moeilijk voorstellen dat aan jou de symbolische betekenis van een afbrandende bioscoop is ontgaan. Als je (zoals Tarantine blijkbaar ook doet) de slotscène ziet als de overwinning van de cinima op het kwaad, dan is het niet zo vreemd er op te wijzen dat het resultaat – de oorlog is over, maar de bioscoop is afgebrand – toch iets van een pyrrusoverwinning heeft…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: