Rutger Hauer: film maken op gevoel

Rutger Hauer Film Factory: Een Verslag

gepubliceerd op www.cineville.nl 

door Colin van Heezik

Afgelopen juni vond alweer de derde editie van de Rutger Hauer Film Factory plaats. De masterclass trekt jonge mensen uit de hele wereld die het willen maken in de filmwereld en inspiratie zoeken bij de wereldberoemde acteur. Colin van Heezik mocht bij Hauer achterop de motor en doet verslag van deze tiendaagse ‘life changing experience’.

hauer

Hij is weliswaar wat dikker geworden, zijn charme is hij nog niet verloren. Dat zal waarschijnlijk ook nooit gebeuren, al draagt hij een beetje een gek zwart jasje met doodshoofden erop. Rutger Hauer spreekt bedachtzaam, intoneert zorgvuldig, wisselt behendig van ritme en volume. Het blijft een man waar je uren naar kan kijken, ook al zegt hij niet zo heel veel bijzonders. Zo loopt hij losjes over het podium, vertellend over ‘acting’en ‘directing’.

In 2007 vond de eerste Rutger Hauer Film Factory plaats, tijdens het IFFR, afgelopen juni de derde. De masterclass trekt jonge mensen uit de hele wereld die het willen maken in de filmwereld en inspiratie zoeken bij de wereldberoemde acteur Rutger Hauer. Ze zitten tien dagen in een hotel in Rotterdam en betalen voor alles tezamen 2000 euro, na een vrij strenge selectie. Daar zit dan nog 6000 euro subsidie bovenop.

 

Iedereen, deelnemers en geldschieters, komt natuurlijk af op de naam Hauer. Ooit was  hij de jonge god in Turks Fruit en Soldaat van Oranje, volgens sommigen de beste Nederlandse  films ooit – en internationaal is hij bekend van zijn rol in Blade Runner. De laatste jaren speelt de acteur in kleinere producties, zoals een film over Bruegel die volgend jaar uitkomt en daarnaast richt hij zich nu op het begeleiden van jonge acteurs en filmmakers.

“It all comes from a hole inside of us”

Waarom? Om jonge mensen te helpen, natuurlijk, maar vooral omdat hij het zelf ontzettend leuk vindt. Hij voelt zich als een vis in het water, tijdens zijn tiendaagse workshop in Rotterdam – en alle jonge aanwezigen luisteren aandachtig. Spelen, dat moeten ze leren. En vooral moeten ze leren dat spel niet te serieus te nemen. The incredible lightness of being. Elkaar vertrouwen, dat wel. En afgaan op je eerste gevoel. ‘It all comes from a hole inside of us,’ orakelt Hauer.

Een ‘life changing experience’, noemen veel deelnemers het. Tien dagen lang workshops volgen van Hauer en andere ervaren professionals, en ondertussen een film maken. Ieder team krijgt een scenario en een locatie plus de nodige apparatuur. Verder moeten ze het zelf uitzoeken. Complicerende factor daarbij is dat deelnemers elkaar van tevoren niet kennen en toch blind op elkaars talent moeten vertrouwen. Anders kun je samen geen film maken. Het is een proeve van bekwaamheid, maar vooral een intensieve ervaring, waarbij je met je eigen zwaktes wordt geconfronteerd. Maar voor aarzeling en twijfel is geen tijd, want die film moet klaar zijn voor de slotavond in aanwezigheid van minister Plasterk en andere kopstukken.

 

Tijdens de workshops is Hauer extreem toegankelijk. Hij wil de deelnemers vooral op hun gemak stellen. Als er iets is dat ze moeten loslaten, is het wel een krampachtig soort perfectionisme. ‘Fuck it!’ roept Hauer. ‘Let’s rock ‘n’ roll!’ Je intuïtie volgen, dat is volgens hem de beste manier om een film te maken. Niet te lang nadenken, gewoon doen. Die instelling leren de deelnemers door improvisatieoefeningen. Een acteur moet iemand spelen die graag naar een voetbalwedstrijd wil en zijn vriendin wil overhalen; een actrice speelt de vriendin die een hekel heeft aan voetbal. Na een paar minuten worden de rollen omgedraaid. Alles wordt gefilmd, inclusief het commentaar van Hauer. En na vijf minuten is het volgende paar aan de beurt.

De verschillen zijn soms pijnlijk duidelijk: de ene actrice weet de hele zaal in te pakken, de andere vindt het allemaal eng en kan niks leuks verzinnen. Maar daar gaat het niet om. ‘We’re animals!’ roept Hauer. ‘We all live in the zoo.’  Voor Hauer telt eigenlijk maar een ding: gut feeling. Een regisseur moet levelen met zijn acteur, en wel op het niveau van de onderbuik. Dat is waar de creativiteit zit, volgens Hauer. Veel jonge creatievelingen moeten dat nog leren. Ze kunnen wel wat, maar ze durven niet. Heeft hij zelf ook iets moeten overwinnen, als beginnend acteur, vraag ik hem na afloop. ‘Dat gaat nog steeds door,’ vertelt Hauer zonder schroom. Om vervolgens een actrice aan te schieten en haar te vertellen hoe ‘amazing’ ze was tijdens de improvisatie.

“Paul en ik zien elkaar maar een paar keer per jaar. We zijn toch een beetje creatieve eigenheimers, allebei.”

De volgende dag loopt Hauer joviaal op me af. De workshops zitten erop, nu begint het echte werk. Overal in de stad zijn groepjes aan het filmen en Hauer gaat ze allemaal af. Op de motor. Hij heeft beloofd me mee achterop te nemen, maar kan zijn tweede helm niet vinden. Dan maar in een van de Smarts van de Film Factory. Het duurt niet lang voordat Hauer herkend wordt door een fan en vriendelijk terugzwaait vanachter het stuur van de Smart. Zijn haar is nog altijd meer blond dan grijs, zijn gezicht gerimpeld als van een oude cowboy, zijn polsen twee keer zo breed als de mijne. Hauer steekt een sigaret op. ‘Ja, Paul Verhoeven woont niet zo ver bij mij vandaan, in LA. Maar we zien elkaar maar een keer per jaar. We zijn toch een beetje creatieve eigenheimers, allebei.’

Hij vertelt wat een ‘gesodemieter’ het is geld bij elkaar te krijgen voor zijn Film  Factory. Dat hij volgend jaar misschien in het buitenland verder gaat. Ook vertelt hij honderduit over zijn site, waarop hij een database voor korte films heeft gecreëerd. ‘Daar ben ik echt trots op,’ zegt hij. Hauer ziet de toekomst van de cinema op internet. ‘Er is helemaal geen geld meer om op een ouderwetse manier films te maken. In de VS hebben we de scenaristenstaking gehad, en nu de crisis. Ook Hollywood heeft daaronder te lijden. Voor mij is de toekomst: lekker creatief films maken voor weinig geld en alles op internet zetten. Dan kan iedereen er gratis plezier van hebben.’ Hij vertelt ook over zijn nieuwe rol als Pieter Bruegel in de film van Lech Majevski, die tevens als gastdocent meeloopt met de Film Factory. Zo’n kleine, artistieke productie vindt hij leuker dan een zoveelste rol als engerd in een Hollywoodfilm.

 

Een paar sigaretten verder arriveren we bij het eerste groepje, dat aan het filmen is in een Monet-achtige tuin nabij Rotterdam. Voor mooie locaties zorgt de Film Factory wel. De regisseur kan mij niet echt uitleggen waar haar film over gaat – ‘iets met de liefde, en de tijd’ – , maar de production designer heeft wel iets heel moois bedacht: een stokoude boom in de tuin met allemaal verschillende klokken erin. Ik vraag  Hauer of hij wil poseren voor de boom en voor ik het weet is hij in de boom geklommen. Het doet me denken aan de scene in Turks Fruit waarin hij in een restaurant op de tafel klimt om stampvoetend te protesteren tegen het slechte eten. Wie Hauer ook maar een beetje kent, weet: zo is hij ook, en zo is hij op zijn 65ste nog steeds. Hauer in de boom, het draaien wordt stil gelegd en iedereen komt kijken. Het levert een mooie foto op.

Op naar het volgende team, dat aan het draaien is in een oud, kasteelachtig huis met een open haard en schilderijen. Bij de open haard zit een man in een rolstoel, een mooie, jonge vrouw cirkelt om hem heen. De dialoog is intrigerend: er is iets gebeurd, maar we weten niet wat. De camera beweegt achter de acteurs langs op een rijder. ‘Cut!’ roept de regisseur en onmiddellijk grijpt Hauer in. ‘Probeer je tekst te zingen,’ zegt hij tegen de actrice. Zingen? Ja, zingen! Ze lijkt er niet echt in te geloven. Maar bij de volgende take probeert ze het: halverwege de scene begint ze opeens haar tekst te zingen. Iedereen op de set kijkt ademloos toe. Het effect is schitterend. Hauer kan bijna zijn mond niet houden van plezier. Hij steekt twee enorme duimen in de lucht. Cut. Applaus. Er is iets moois gebeurd, en daar gaat het om.

 

Op de slotavond zit Linda de Mol te fronsen naar het scherm. Ja, er zitten rare dingen tussen en lang niet alles is even goed. Ook die andere gast, Ronald Plasterk, klapt flauwtjes. Het leukst is eigenlijk nog de making of. Hauer die rondtoert van de ene naar de andere locatie, op zijn motor. De bijzondere momenten tijdens de workshops. Het plezier op de set. De spanning in de editing room. En Hauer die een heel betoog houdt over de 180-gradenregel en dat dat niet uitmaakt als de scene maar spannend is. En dan de droge Lech Majevski met zijn Russische accent: It does matterrr.’ Na afloop een borrel op het terras van Engels met uitzicht over de skyline van Rotterdam. Hauer poseert met Plasterk, of nee, Plasterk poseert met Hauer. In elk geval: de een wil graag op de foto met de held van Turks Fruit, de ander graag met de man van de centjes. Want of het nog een keer in Rotterdam gaat gebeuren, is afwachten.

Hauer maakt met iedereen een praatje en slaat regelmatig een arm om iemand heen. Hij is de laagdrempeligheid zelve. Maar Hauer vliegt de volgende dag weer terug naar Hollywood, een wereld die voor alle deelnemers nog heel ver weg is.


Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: